Bouwwetten
  • Lees 1 maand gratis
  • Inloggen
  • Nieuws & inspiratie
  • Omgevingswet
    • Algemeen
    • Omgevingsbesluit
    • Bkl
    • Bal
  • Bbl
    • Ontwikkelingen Bbl
    • Veiligheid
    • Gezondheid
    • Duurzaamheid
    • Bruikbaarheid
    • Toegankelijkheid
    • Bouwwerkinstallaties
    • Bouw- en sloopwerkzaamheden
    • Normen en richtlijnen
  • Wkb
    • Kwaliteitsborging
    • Dossiers onder de Wkb
  • BENG
    • Ontwikkelingen BENG
  • Bouwbesluit
    • Veiligheid
    • Gezondheid
    • Bruikbaarheid
    • Energiezuinigheid en milieu
    • Installaties
    • Gebruik
  • Boeken

Marjolein Berghuis van Nieman over het Bbl: 'ga er gewoon mee aan de slag!'

Redactie
06 sep. 2023Laatste update: 15 nov. 2023

Ingenieur Marjolein Berghuis is senior specialist bouwregelgeving bij Nieman Raadgevende ingenieurs en al jarenlang werkzaam in de bouwsector. Daarnaast schreef Marjolein verschillende boeken zoals het Praktijkboek Besluit bouwwerken leefomgeving en het Verbeeldingsboek Besluit bouwwerken leefomgeving. Nu de Omgevingswet en het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) op 1 januari 2024 in werking treden, was het een goed moment om Marjolein te vragen: welke invloed heeft de komst van het Bbl op haar werk?

Marjolein Berghuis van Nieman over het Bbl: 'ga er gewoon mee aan de slag!'
Marjolein Berghuis. Foto: Christiaan Krouwels.

Kan je ons iets vertellen over jouw loopbaan?

'Na de middelbare school ging ik bouwkunde studeren aan het HBO in Zwolle. In eerste instantie wilde ik architect worden, maar daarvoor vond ik mezelf toch niet creatief genoeg. Uiteindelijk ben ik afgestudeerd in restauratie, omdat ik houd van oude gebouwen. Ondanks dat ik na mijn studie in de bouwsector ging werken, heb ik nooit echt iets met 'restauratie' gedaan. Neemt niet weg dat ik brede ervaring heb kunnen opdoen; van bouwkundig tekenwerk tot het maken van beheer- en onderhoudsplannen en projectleiding. De bouwregelgeving had altijd al mijn interesse en gaandeweg ben ik mijn daar steeds meer in gaan specialiseren. Ik houd namelijk ook erg van taal en het lezen. Het uitleggen van regelgeving heeft alles met het toepassen van taal te maken. Daarnaast ben ik binnen Nieman ook al jaren secretaris van de Ondernemingsraad.

Waar word jij blij van in je werk?

'Ik word er blij van als ik mensen de - soms toch - complexe bouwregels helder uit kan leggen. Dat kan zowel schriftelijk als mondeling zijn, specifiek voor een bouwproject maar ook algemeen zoals in het Praktijkboek Besluit bouwwerken leefomgeving dat ik met enkele collega's schreef.'

Welke rol speelt het Bbl in jouw werk?

'Mijn werk bestaat voornamelijk uit het (in allerlei vormen) toepassen en uitleggen van de bouwregelgeving. Het Bbl speelt daar inmiddels dus een grote rol in. Ik ben al zeker een jaar of zes geleden begonnen om mij hierin te verdiepen. We hebben intern een team 'Van Bouwbesluit naar Bbl'. Met dit team zijn wij bezig om het Bbl te implementeren in de organisatie, elkaar en andere collega's bij te praten en te informeren over verschillen en wijzigingen, marktbehoeften te signaleren, standaarddocumenten aan te passen, et cetera. Het Bbl is natuurlijk zo vaak uitgesteld, dat dit qua tijdsbesteding een beetje in vlagen gaat. Maar inmiddels zijn we er helemaal klaar voor!'

Wat verandert er door de komst van het Bbl in jouw werk?

'Eigenlijk niet zoveel. Of ik nou de eisen van het Bouwbesluit 2012 toepas en uitleg, of de eisen van het Bbl, dat maakt voor mijn werk niet zoveel uit. Het Bbl is vooral oude wijn in nieuwe zakken.'

Op welke terreinen komen het Bouwbesluit 2012 en het Bbl voornamelijk overeen, wat zijn de raakvlakken?

Er zijn veel raakvlakken. Zo komt de systematiek van beide besluiten overeen. Beide werken met tabellen, gebruiksfuncties, functionele eisen (in het Bbl 'doelvoorschriften') en prestatie-eisen (in het Bbl 'middelvoorschriften').

'Het Bbl is vooral oude wijn in nieuwe zakken', aldus Berghuis.”

Wat zijn de grootste verschillen tussen het Bouwbesluit 2012 en het Bbl?

'Het grootste verschil is met name in de indeling van het besluit. Het Bouwbesluit is geclusterd op onderwerp (veiligheid, gezondheid, et cetera) terwijl het Bbl is geclusterd rondom een bepaalde fase of activiteit van een bouwwerk. Zo zijn er hoofdstukken voor bestaande bouw, nieuwbouw en verbouw/functiewijziging. Binnen deze hoofdstukken zijn de onderwerpen (die we kennen uit het Bouwbesluit) weer terug te vinden als afdelingen.

Een ander groot verschil is dat er meer regels bij gemeenten komen te liggen; regels die nu nog in het landelijke Bouwbesluit staan. Deze regels worden opgenomen in het gemeentelijke omgevingsplan en kunnen dus per gemeente gaan verschillen. Een van de uitgangspunten van de Omgevingswet is namelijk 'decentraal, tenzij'.

'Een opvallend inhoudelijk verschil is dat de bruikbaarheidseisen voor utiliteitsfuncties komen te vervallen, met uitzondering van de toegankelijkheidseisen.'

In welke opzichten vind jij het Bbl een verbetering?

'Als je te maken hebt met een nieuwbouwproject, is het een voordeel dat alle eisen geclusterd zijn in een hoofdstuk. Dat scheelt zoeken, scrollen en bladeren.

Ook vind ik het voor de overzichtelijkheid een voordeel dat diverse bouwvoorschriften uit de Woningwet in het Bbl worden opgenomen. Dan heb ik het bijvoorbeeld over het toepassingsbereik en de zorg- en onderzoeksplichten. Het toepassingsbereik – oftewel waarop of voor wie zijn de regels van toepassing – is per hoofdstuk van het Bbl onder andere bepaald voor de activiteiten waarop dat hoofdstuk van toepassing is, de oogmerken oftewel onderwerpen waar dat hoofdstuk over gaat, en de normadressaat oftewel wie is degene die aan de regels van dat hoofdstuk moet voldoen.'

Welke vragen komen veelal bij jou terecht?

'Eigenlijk alle soorten vragen over het Bouwbesluit 2012 of het Bbl komen wel bij mij terecht. Veel daarvan kan ik ook wel beantwoorden. Maar als het te specialistisch wordt, bijvoorbeeld op het gebied van BENG, brandveiligheid of installaties, verwijs ik ook graag door naar een collega!'

Wat zijn de grootste uitdagingen voor ontwerpers, adviseurs en architecten nu het Bbl haar intrede doet?

In projecten is een van de uitdagingen dat niet alle eisen landelijk zijn geregeld, deels ook op gemeentelijk niveau. Er zal dus bij de start van elk bouwproject in het omgevingsplan moeten worden nagegaan welke gemeentelijke eisen op het project van toepassing zijn.

Wat ik zelf praktisch gezien een uitdaging vind, is dat de regels die nu in de Regeling Bouwbesluit 2012 staan, straks in de Omgevingsregeling terechtkomen. De Omgevingsregeling is echter niet alleen voor het Bbl, maar voor alle besluiten onder de Omgevingswet. Dit is een document van een paar honderd pagina's met bijna duizend pagina's aan bijlagen! Zie daarin maar eens de eisen te vinden die voor jou en op jouw project van toepassing zijn. Wat hierbij niet meehelpt, is dat het Bbl niet verwijst naar een concrete eis of bijlage van de Omgevingsregeling. Mijn tip is om, waar het Bbl verwijst naar 'bij ministeriële regeling gestelde regels', in de Omgevingsregeling (digitaal) te zoeken naar het artikelnummer van het Bbl waarin deze verwijzing voorkomt.'

Tot slot: wat is jouw advies aan de collega's in de branche?

'Ga er gewoon mee aan de slag! Verdiep je in het Bbl en pak het er nu al eens bij in situaties waarbij je nu het huidige Bouwbesluit gebruikt. Zoek dan de overeenkomstige Bbl eis op. Op die manier leer je spelenderwijs de indeling van het Bbl en eventuele verschillen met het Bouwbesluit 2012 kennen. En pak het Praktijkboek Bbl en Verbeelding Bbl erbij!

Wat ook helpt voor een stukje extra verdieping, is het lezen van de samenvatting van het Bbl in de Nota van toelichting bij Staatsblad 2018, 189, het 'oorspronkelijke' Bbl (pagina's 156 t/m 160).

Uiteraard kan je je ook in een paar uurtjes laten bijpraten in een Masterclass of cursus Bbl. Maar uiteindelijk zal je er toch zelf mee aan de slag moeten!'

Onderdeel van de collectie

Ontwikkelingen Bbl

  • 14Wetgeving
  • 2Faq's
  • 11Overige artikelen

De bouwregels uit het Bouwbesluit 2012 zijn zoveel mogelijk inhoudelijk ongewijzigd en overgezet naar het Bbl. In dit onderdeel blijft u op de hoogte van alle ontwikkelingen met het Bbl.

Bekijk collectie

Lees meer over

Aanbevolen door de redactie

  • Foto: Shutterstock
    Besluit bouwwerken leefomgeving18 dec. 25

    Wat verandert er in 2026? De wijzigingen in het Bbl per 1 januari op een rij

    Sinds de inwerkingtreding van het Bbl op 1 januari 2024 is dit besluit vijfmaal gewijzigd. Per 1 januari 2026 zal het Bbl opnieuw worden gewijzigd. Daarnaast zijn nadere wijzigingen aangekondigd. In dit artikel bieden we een actueel overzicht van de meest in het oog springende wijzigingen.

  • Woonminister Mona Keijzer. Foto: Shutterstock
    Besluit bouwwerken leefomgeving30 okt. 25

    Wijzigingen in Bbl voor meer duidelijkheid in bouwregels

    Minister Mona Keijzer van VRO heeft enkele wijzigingsvoorstellen in het Bbl aangeboden aan de Eerste en Tweede Kamer. De aanpassingen moeten zorgen voor meer duidelijkheid in de bouwpraktijk en inspelen op actuele thema's zoals zorggeschikte woningen en flexwoningen.

  • Besluit bouwwerken leefomgeving23 jun. 25

    Overzicht wijzigingen in het Bbl vanaf 1 juli 2025

    Sinds de inwerkingtreding van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) op 1 januari 2024 is het besluit inmiddels viermaal gewijzigd. Per 1 juli 2025 en 1 januari 2026 wordt het Bbl opnieuw aangepast. Daarnaast zijn verdere wijzigingen aangekondigd, onder meer in de Omgevingsregeling. Ook vanuit het programma STOER zijn aanpassingen te verwachten. Gelet op de demissionaire status van het kabinet is op dit moment evenwel onzeker op welke wijze en binnen welk tijdpad deze wijzigingen zullen worden doorgevoerd. Lees hieronder een actueel overzicht van de meest in het oog springende veranderingen.

  • Besluit bouwwerken leefomgeving12 jun. 25

    Adviesgroep STOER presenteert eindrapport in concept

    Adviesgroep STOER heeft in het eindrapport een flink aantal aanbevelingen gedaan om woningbouw te versnellen. Dit rapport markeert de afronding van het advies over het programma. Dat heeft tot doel sneller, meer en goedkoper woningen te bouwen door het verminderen van regeldruk. Reageren op het concept kan tot en met 17 juni 2025.

Lees meer over dit onderwerp

  • Voor abonnees
    Voor abonnees
    EPBD14 apr. 26

    Voor abonnees EPBD IV: Wat is het en wat zijn de gevolgen?

    De EPBD IV is de Europese richtlijn over de energieprestatie van gebouwen. Stapsgewijs moet worden toegewerkt naar een situatie waarin de hele Nederlandse gebouwenvoorraad emissievrij is, te beginnen met nieuwbouw. In de zomer van 2026 zullen de eerste wijzigingen in de wet- en regelgeving ingaan.

  • Foto: ShutterstockVoor abonnees
    Voor abonnees
    Gelijkwaardigheid24 mrt. 26

    Voor abonnees De aandachtspunten bij het toepassen van gelijkwaardige maatregelen

    Het toepassen van een gelijkwaardige maatregel vereist toestemming van het bevoegd gezag, maar kan ook tot gevolg hebben dat het betreffende bouwwerk niet meer onder het stelsel van kwaliteitsborging valt. Hoe zit dat precies en tot welke discussies kan dit leiden?

  • Foto: Raad van State
    maatwerkvoorschrift19 mrt. 26

    Raad van State adviseert negatief over maatwerkvoorschrift ingebruikname. Wat zijn de gevolgen?

    Een bouwwerk in gevolgklasse 1 mag pas in gebruik worden genomen na gereedmelding bij de gemeente, inclusief een verklaring van de kwaliteitsborger. In 2025 werd een ontwerpbesluit ingediend om uitzonderingen mogelijk te maken door middel van een maatwerkvoorschrift, maar de Raad van State gaf een negatief advies. Waarom eigenlijk, en hoe nu verder?

  • Foto: Shutterstock
    Omgevingswet17 mrt. 26

    Bezorgde Evaluatiecommissie Omgevingswet doet aanbevelingen

    De Evaluatiecommissie Omgevingswet maakt zich grote zorgen over het halen van doelen van de wet. In de praktijk is het lastig de samenhang tussen de plannen te bewaken. Het DSO functioneert nog steeds niet goed. Dat moet en kan beter. Wat zijn de aanbevelingen?

  • Foto: Shutterstock
    Wkb12 mrt. 26

    VNG-monitor Omgevingswet en Wkb Q3 2025: uitvoering blijft uitdagend

    Sinds de invoering van de Omgevingswet en de Wkb publiceert de VNG elk kwartaal een rapport over de impact van deze wetgeving op gemeenten. Onlangs verscheen de rapportage over het derde kwartaal van 2025. De resultaten zijn gebaseerd op landelijke databronnen en enquêtegegevens van 39 gemeenten. Wat zijn de bevindingen?

  • Voor abonnees
    Voor abonnees
    oplaadpunten24 feb. 26

    Voor abonnees Een laadarm in de voortuin leidt tot rechtszaak met gemeente

    Een laadarm in de voortuin is volgens de eigenaar goed voor het publiek belang, want hij zorgt zelf voor het opladen van zijn elektrische auto. De gemeente denkt daar anders over en vraagt deze te verwijderen met een geldbedrag als boete in het verschiet. De paal met hefboom en een lange kabel kan de auto opladen door op maximaal twee meter boven de stoep uit te klappen. De gemeente vindt dat in strijd met het omgevingsplan. De zaak eindigt voor de rechter.

  • Beeld: Shutterstock/abyrvalg00
    VNG18 nov. 25

    Kwartaalrapport VNG toont groei én groeipijn bij Omgevingswet en Wkb

    Terwijl het politieke landschap in Nederland volop in beweging is en de nieuwe Tweede Kamerleden zijn geïnstalleerd, blikt de VNG terug op het tweede kwartaal van 2025. Het aantal omgevingsvisies en programma's in het DSO blijft groeien. Gemeenten vorderen gestaag met de opbouw van het omgevingsplan, maar vooral het werken met de Wkb blijft een uitdaging. We gaan op in op kwartaalrapport van de VNG.

  • Beeld: ShutterstockVoor abonnees
    Voor abonnees
    BENG11 nov. 25

    Voor abonnees BENG praktisch uitgelegd

    Alle vergunningsaanvragen voor nieuwbouw worden sinds 1 januari 2021 getoetst aan de eisen voor BENG. Het moet gebouwgebonden energiegebruik zoveel mogelijk beperken. Bovendien moet de gebruikte energie zoveel mogelijk afkomstig zijn van hernieuwbare energiebronnen. Dit alles moet leiden tot het terugdringen van de vraag naar fossiele energiebronnen. We gaan in op de betekenis van BENG met praktische voorbeelden.

Mijn artikeloverzicht

Onderwerpen aanpassen

Mijn artikeloverzicht kan alleen gebruikt worden als je bent ingelogd.

Inloggen

of maak een account aan

Eerder verschenen

  1. Voor abonneesVanaf hoeveel sloopafval is een sloopmelding vereist?
  2. Wat verstaat het Bal onder een installatie?
  3. Voor abonneesVentilatiesystemen in BENG
  4. Voor abonneesBouwrecht: Het voordeel van de twijfel
  5. Gebruiksoppervlakte in het Bbl volgens de NEN 2580
  6. Voor abonneesWerkgroep Historic BIM ontwikkelt nieuwe richtlijnen
  7. Voor abonneesBereikbaarheid, algemeen - Verbeelding Bbl nieuwbouwart. 4.182
  8. Voor abonneesBereikbaarheid, algemeen - Verbeelding Bbl nieuwbouwart. 4.181
  9. Voor abonneesBereikbaarheid, algemeen - Verbeelding Bbl nieuwbouwart. 4.180
  10. Wat zijn instructieregels?
  1. Voor abonneesRichtlijn Bouw- en sloopveiligheid
  2. Voor abonneesWarmtepomp de norm vanaf 2026
  3. Voor abonneesWat verstaat het Bbl onder vrije breedte en vrije hoogte?
  4. Voor abonneesWat verstaat het Bbl onder voor personen bestemde vloer of ruimte?
  5. Voor abonneesWat verstaat het Bbl onder nevengebruiksfunctie?
  6. Voor abonneesWat verstaat het Bbl onder gebruiksoppervlakte?
  7. Voor abonneesWat verstaat het Bbl onder verblijfsgebied (en verblijfsruimte)?
  8. Voor abonneesWat verstaat het Bbl onder functiegebied (en functieruimte)?
  9. Voor abonneesWat verstaat het Bbl onder gebruiksgebied?
  10. Voor abonneesWat verstaat het Bbl onder gebruiksfunctie?

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!

Ontvang tweewekelijks een update van nieuwe ontwikkelingen in je vakgebied, interessante vakkennis op de kennisbank, handige tools en tips en antwoorden van experts op veelgestelde vragen.

  • Collecties
  • Nieuwsbrieven
  • Over Bouwwetten
  • Klantenservice
  • Boeken
  • Digitaal Magazine
  • Adverteren

Snel naar

  • Nieuws & inspiratie
  • Faq's
  • Digitaal magazine

Omgevingswet

  • Algemeen
  • Omgevingsbesluit
  • Bkl
  • Bal

Bbl

  • Ontwikkelingen Bbl
  • Veiligheid
  • Gezondheid
  • Duurzaamheid
  • Bruikbaarheid
  • Toegankelijkheid
  • Bouwwerkinstallaties
  • Bouw- en sloopwerkzaamheden
  • Normen en richtlijnen

Wkb

  • Kwaliteitsborging
  • Dossiers onder de Wkb

BENG

  • Ontwikkelingen BENG

Volg Bouwwetten

  • LinkedIn

Bouwbesluit

  • Veiligheid
  • Gezondheid
  • Bruikbaarheid
  • Energiezuinigheid en milieu
  • Installaties
  • Gebruik

Bouwwetten is onderdeel van VMN media. Lees in ons manifest waar VMN media voor staat. Op gebruik van deze site zijn de volgende regelingen van toepassing: Algemene Voorwaarden en Privacy en Cookie beleid | Privacy instellingen