Het tijdschrift Arbo viert haar honderdjarig bestaan. Preciezer: 1924 is het geboortejaar van De Veiligheid, een blad dat vervolgens ruim 60 jaar verscheen. Het was al die tijd het enige Nederlandse arbotijdschrift. Ook al was het woord arbeidsomstandigheden nog onbekend. Alles wat tegenwoordig arbo heet, was toen 'veiligheid'.
Dat veranderde pas in de jaren 1980 met het verschijnen van het Maandblad voor Arbeidsomstandigheden. De lijn van De Veiligheid via dit maandblad naar het huidige vakblad Arbo is ononderbroken. Vandaar die honderdste jaargang. De overgang van Veiligheid naar Arbo maakte het tijdschrift journalistieker en opende de deur voor columnisten. Om te prikkelen? Om te amuseren? Misschien wel omdat de tijdgeest vroeg om meningen naast feiten.
Altijd dubbel gevoel bij woord 'columnist'
Mijn eerste column in een serieus vakblad verscheen ruim 30 jaar geleden. Ik heb altijd een dubbel gevoel gehad bij dat woord. Om nu te zeggen dat ik een column had geschreven … Dat vond ik aanmatigend, een beetje dikdoenerij.
Misschien wel omdat ik columns associeerde met de korte stukjes van Jan Blokker en Henk Hofland in de krant. Daarmee vergeleken waren mijn teksten niet meer dan wat prutswerk. Columnist? Enfin, lezers en hoofdredacteuren spraken mij erop aan, dagvoorzitters introduceerden mij als zodanig, ik verzoende mij met mijn lot als columnist.
Nu is en heeft alles en iedereen een mening
Destijds was mijn mening als vakgenoot nog interessant, vooral als die prikkelend en bondig werd verwoord. Maar tegenwoordig is en heeft alles en iedereen een mening. En om die onder de aandacht te brengen, is geen papieren tijdschrift meer nodig.
Hebben de klassieke columnisten afgedaan? Of zijn zij te degelijk en saai? Kunnen zij uitstijgen boven het geschreeuw en de kakofonie van digitale meningen? Met opinie gepaard aan stilisme? Inspireerden Blokker en Hofland mij daarom? De kronkels van Simon Carmiggelt vond ik toch veel minder 'echte' columns. Enfin, wie ben ik…
De geestelijk vader aller columnisten was helemaal niet uit op opiniëren of prikkelen. Hij zat in een café, observeerde, schreef en vermaakte zijn lezers. Had ik dat 30 jaar geleden ook moeten doen? Dan was mijn carrière wellicht anders uitgepakt. En ook mijn lot als columnist.
Wat wilde ik eigenlijk: prikkelen of amuseren?
Ex-columnisten schijnen vooral het ritme te missen. Ik vrees dat het ook voor mij gaat gelden. Het gestoei met 400 woorden en een dwingende deadline heeft iets verslavends. Net als reacties van lezers. De instemmende, maar nog meer de afkeurende.
Want de columnist laaft zich aan ergernis en creëert het met veel plezier. Columnisten moeten immers opiniërend en prikkelend zijn. Maar ook relativerend en met een knipoog uitnodigend tot discussie. Wat wilde ik eigenlijk als columnist: prikkelen of amuseren? Was die balanceeroefening misschien mijn échte lot als columnist?
