ORnet
  • Lees 2 maanden gratis
  • Inloggen
  • Nieuws
  • WOR
    • Adviesrecht
    • Faciliteiten ondernemingsraad
    • Initiatiefrecht en informatierecht
    • Instemmingsrecht
    • Taken en bevoegdheden
    • Wettekst en toelichting
    • 75 jaar Wor
    • Works Councils Act (ENG)
  • OR-werkwijze
    • Communicatie
    • Conflicten
    • Houding en opstelling
    • Overlegvergadering
    • Samenstelling en verkiezingen
  • Arbo
    • Arbobeleid
    • Ondernemingsbeleid
    • Personeelsbeleid
  • Vragenservice
  • Landelijke OR-dag
  • Opleidingen

Zorg-or’s in coronatijd: ‘Nieuwe normaal startte vrijwel meteen’


Paul Peijnenburg
20 apr. 2021Laatste update: 14 jul. 2022
Zorg-or’s in coronatijd: ‘Nieuwe normaal startte vrijwel meteen’


Grote, complexe reorganisaties. Ze zorgen voor veel stress bij personeel, en ook bij de ondernemingsraad. Want die moet vaak snel advies uitbrengen. Hoe zorg je ervoor dat je toch grip op de zaak houdt?

Als er een beroepsgroep was die zich stante pede aan het ‘nieuwe normaal’ moest aanpassen dan was dat wel de zorg. In geen enkele sector is (fysieke) nabijheid zo wezenlijk als juist daar. Hoe wapende de sector zich tegen het virus en de gevaren? En welke rol speelden or’s daarbij? Martine Strijbos is ambtelijk secretaris van de ondernemingsraad van IrisZorg. Deze organisatie biedt verslavingszorg en opvang op een groot aantal locaties in Gelderland, Overijssel en Flevoland. Er werken 1500 mensen en de ondernemingsraad telt 13 leden. ‘Het nieuwe normaal,’ zegt ze, ‘begon eigenlijk op het moment dat de coronacrisis begon. Er kwam een crisisteam en een regieteam dat snel spijkers met koppen moest slaan. Vrijwel meteen begonnen we met anders werken.’ ‘Uitgangspunt daarbij was de veiligheid van de medewerkers en cliënten. We kookten zogezegd plannen op kolkend water. Wekelijks gingen er soms wel drie volgeschreven nieuwsbrieven uit om iedereen op de hoogte te houden van de aanpak.’
  • Lees ook: Is een verbindende rol voor de or meer op zijn plaats? 

Hands on

Al vrij snel vingen or-leden signalen op van collega’s die te maken kregen met hoestende en proestende cliënten. ‘Die signalen,’ zegt Martine, ‘hebben wij als or meteen doorgegeven aan onze bestuurder. Een dag later hing die bij mij aan de lijn met de vraag of ik daar een mouw aan kon passen. Waar, wat, hoe, dacht ik. Ik had er geen idee van wat er allemaal besteld moest worden en vooral ook waar. Er was zo veel nodig. “Nee” zeggen op het verzoek van de directie was natuurlijk geen optie. Samen met een collega heb ik alles opgestart en ben aan het organiseren gegaan.’
  • Tip! Door de coronacrisis is de aandacht voor de zorgsector enorm gegroeid. Welke actuele ontwikkelingen in medezeggenschap en governance spelen er nu en wat betekent dat voor jouw OR? Bezoek Or in de zorg, hét congres voor ondernemingsraden in de zorg op 8 juni en je bent helemaal op de hoogte.
‘Omdat ik tamelijk vasthoudend ben en bovendien beschik over een behoorlijk netwerk onder de or-leden, stond er ineens een team dat beschermingsmiddelen rond ging brengen op de afdelingen. Nog steeds trouwens. Ook heeft IrisZorg noodvoorzieningen geregeld voor dag- en nachtopvang. In Arnhem zelfs een cruiseschip. Dat was allemaal erg hands on.’

Inkrimpen voor werkbaarheid

Corona vroeg flexibiliteit van iedereen, ook van de or. Martine Strijbos: ‘Omdat de druk op de werkvloer groter werd, besloten wij voor de werkbaarheid in de crisis onze or in te krimpen. Uitgangspunt was zo min mogelijk vergaderen en zo veel mogelijk dóen. In goed overleg hebben we de or tijdelijk verkleind tot een zeskoppig groepje. Met die club hielden we alle andere or-leden op de hoogte via appjes, vlogjes enzovoort.’
  • Lees ook: Corona versnelt de vernieuwing in de zorg

Achterbancommunicatie

‘De achterban hielden we op de hoogte met eigen nieuwsbrieven. Daarin hebben we het geluid van de medewerker laten horen, telkens collega’s van andere afdelingen. Hierin spraken zij over wat ze tegenkwamen, wat goed ging en waar ze hulp bij konden gebruiken. Ook stelde IrisZorg een luisterlijn in voor medewerkers en vrijwilligers. Vooral collega’s die gedwongen thuis moesten werken maakten daar gebruik van. Zij lieten ons via dat kanaal weten dat ze wel wat vaker contact wilden hebben met hun managers. Met die managers hebben wij dus contact opgenomen en zijn die problemen opgelost. Als or voeren we veel informeel overleg met de organisatie. De lijnen zijn kort. Zijn er brandjes, dan kunnen we die snel blussen.’

Actief en constructief

Volgens Martine Strijbos heeft de or ook actief meegewerkt aan een vakantieregeling: ‘Bijna niemand kon de afgelopen tijd vakantie nemen. Maar feitelijk is dat natuurlijk niet gezond. Dus hielpen wij de bestuurder met het ontwikkelen van beleid daaromtrent. Zo is meteen duidelijk wat wel en niet mogelijk is in coronatijd. Overigens zijn dat richtlijnen, geen wet. We hebben al onze mensen wel aangeraden om op vakantie te gaan. Gewoon omdat ze dat nu echt nodig hebben. Daarnaast denken we mee over de nieuwe organisatie op anderhalve meter. Ja, als or zijn we hartstikke actief dus en constructief. Met je hakken in het zand kun je immers niets bereiken.’
  • Tip! Lees alles over wat met corona en de rol van de or hierin te maken heeft in het Coronavirusdossier in de Kennisbank OR in de praktijk

In het diepe

Edwin ten Holten is bestuurder van RIBW Nijmegen & Rivierenland. Zijn organisatie begeleidt mensen met een ernstige psychiatrische aandoening. Die begeleiding richt zich op de leefgebieden wonen, een zinvolle daginvulling, werken en leren, sociale relaties, financiën en gezondheid. RIBW Nijmegen & Rivierenland heeft 500 medewerkers in dienst.
  • Lees ook: Slim rollen en taken verdelen bij or in de zorg
‘Vanaf vrijdag de 13e maart,’ zegt Edwin ten Holten, ‘gingen we meteen in het diepe en hebben we heel veel acties ingezet. Nog dezelfde dag startten wij een task force met daarin alle geledingen van de organisatie: uitvoering, staf, beleidsmanagement en ik als bestuurder. Dat team stelde meteen protocollen en richtlijnen op.’

Alternatieven en protocollen

‘Om zoveel mogelijk risico’s ten aanzien van corona uit te sluiten, beperkten we vrijwel meteen de openstelling van locaties. Ook hebben we de dagactiviteiten nog dat weekend gesloten om ze voor een aantal weken dicht te houden. Dat was een vergaande beslissing. Je weet immers dat je voor cliënten een belangrijke schakel in hun leven bent, dat je structuur biedt, en dat je dat allemaal om zeep helpt als je de dagbesteding sluit. Alternatieven waren dus noodzakelijk. Beeldbellen is daarvan slechts een voorbeeld. Ook maakten we protocollen voor de persoonlijke beschermingsmiddelen. Al onze medewerkers hielden we via nieuwsberichten op ons intranet op de hoogte van de actuele stand van zaken. We hebben afspraken gemaakt over vervoer van cliënten, de isolatie van hen op het moment dat er een besmetting was en ga zo maar door. Op slag veranderde er dus ontzettend veel.’

Voelsprieten en flexibiliteit

RIBW vertrouwt normaal gesproken op zelfsturende teams, waardoor de verantwoordelijkheid laag in de organisatie ligt. Na het uitbreken van de coronacrisis kantelde die aanpak naar centrale regie door het crisisteam. Wat vroeg dat van de medewerkers? Ten Holt: ‘Flexibiliteit. Ineens wordt er immers op maar één plek aan de knoppen gedraaid. Ik heb er veel respect voor hoe dit door iedereen is opgepikt. Uiteraard hebben we de aanpak vooraf wel met de ondernemingsraad besproken. En ik vond het als bestuurder belangrijk dat die lijn met hen ook tijdens de crisis goed openbleef. Ook vond ik het belangrijk dat we elkaar niet verrasten, of beter gezegd: dat wij niet verrassend waren. We hebben immers wel een aantal maatregelen getroffen die invloed hebben op de rechten van medewerkers.’
  • Lees ook: Zelfsturende teams en de rol van de or
‘Zo hebben we binnen onze tak beschermd wonen al heel snel weekendroosters ingevoerd om daarmee voldoende capaciteit van medewerkers beschikbaar te houden. Over dat soort stappen hadden we vooraf contact met de or, niet zozeer om alles elke keer in het formele proces te brengen, wel om ze bij de maatregelen te betrekken. “Weet dat we dit morgen gaan aankondigen. Heb je nog opmerkingen of zaken vanuit het perspectief van de or, dan kunnen we die meenemen.” Als bestuurder wil je ook getoetst worden door de medezeggenschap. Zij hebben immers de voelsprieten diep in de organisatie.’ Lees ook:
  • Samenwerken in de zorg, met een sleutelrol voor de or

Or in de zorg: hét congres voor ondernemingsraden in de zorg

Sinds de coronacrisis staan zorgorganisaties midden in de belangstelling. Veranderingen volgen elkaar in rap tempo op. Zorgorganisaties moeten vaak gelijktijdig maatregelen nemen en beleid ontwikkelen, en dat onder grote politieke druk en publieke belangstelling (en wisselende waardering). Besluitvorming moet snel, en op maat. Hoe houdt jouw or dat allemaal bij? Bezoek Or in de zorg, hét congres voor ondernemingsraden in de zorg op 8 juni en je bent weer op de hoogte van de laatste ontwikkelingen, technieken en zienswijzen.
Praktijkkatern samenwerken in de zorg In dit Praktijkkatern onder meer aandacht voor: *samenwerken tussen or, bestuurder en toezichthouder *een voorbeeld van een ziekenhuis in het omgaan van de or met een sociaal plan afgesloten met de vakbond *een checklist voor de samenwerking tussen or en cliëntenraad Download hier het Praktijkkatern samenwerken in de zorg

Lees meer over

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!

✓ Ruim 13.750 OR-leden gingen je voor

Aanbevolen door de redactie

  • werkkostenregeling29 apr. 26

    Webinars voor or-leden: laat je bijpraten over de WKR

    Hoe zit het ook alweer met de Werkkostenregeling (WKR), en wat moet én kun je er als or‑lid mee? In 2 webinars praten we je helemaal bij en geven we je concrete tips om de WKR slim en effectief te benutten. Meld je nu aan!

  • Beeld: Shutterstock
    Volgens Steven12 mrt. 26

    Volgens Steven: make employee participation great again!

    Het zijn woelige tijden. De wereld staat in brand, dat staat niet ter discussie. Ook de medezeggenschap kan daarvoor niet de ogen sluiten, want organisaties in Nederland moeten zich hierop voorbereiden. Maar moeten we niet nog een stap verder gaan?

  • Beeld: Shutterstock
    verdieping15 jan. 26

    De overlegstijl 'samenwerken' van Thomas-Kilmann: verbreed, verdiep en verbind

    Er zijn 5 overlegstijlen die je kunt inzetten in gesprekken met een andere partij. Voor or-leden biedt de theorie van Thomas- Kilmann handvatten om als team effectief te navigeren in complexe overlegsituaties met de bestuurder.

  • Beeld: Shutterstock
    werkwijze or7 jan. 26

    Succesvolle onboarding: zo helpt de or nieuwe medewerkers landen

    Nieuwe collega's aannemen is één ding, ze behouden iets heel anders. Goede onboarding voorkomt onnodig verloop. De or kan daarin het verschil maken.

Lees meer over dit onderwerp

  • Beeld: Shutterstock
    verdieping29 apr. 26

    Wanneer 'losse klachten' eigenlijk één patroon vormen, kan de or er wat mee

    In veel organisaties zijn de cijfers nog acceptabel, terwijl de energie in teams al wegloopt. De planning is vol, de projecten lopen, de rapportages kloppen. Toch stapelen de signalen zich op: meer gedoe, meer vertrek, meer verzuim, meer fouten. Dat zijn vaak geen losse incidenten, maar stukjes van 1 verhaal. Signalen zijn geen hinderlijk bijverschijnsel, maar een informatiebron die je vroeg moet benutten.

  • Rotterdam / Erasmus Universiteit / locatie Woudestein / Arbeidssocioog Fabian Dekker
    Interview23 apr. 26

    Pleidooi voor meer inspraak van de werkvloer: 'Arbeidersklasse gebaat bij modernisering medezeggenschap'

    Bestaat de arbeidersklasse nog in Nederland? Wel degelijk, beschrijft arbeidssocioloog Fabian Dekker in zijn boek De Onzichtbaren. Het is een pleidooi voor meer inspraak van de werkvloer en herwaardering van vakmanschap.

  • Copyright: Shutterstock
    wet- en regelgeving1 apr. 26

    Feestdagen en verplichte vrije dagen: Wat je als or moet weten

    Ontdek hoe de ondernemingsraad invloed kan uitoefenen op het feestdagenbeleid en hoe een goed beleid inclusiviteit op de werkvloer bevordert.

  • Beeld: Shutterstock
    verdieping25 mrt. 26

    Leidinggevenden als bondgenoot: 4 manieren waarop ze de or versterken

    Bij organisatieveranderingen lijken or en leidinggevenden soms tegenover elkaar te staan. Dat hoeft niet. In dit artikel lees je 4 manieren waarop leidinggevenden de or kunnen steunen in een adviestraject.

  • Afbeelding ter illustratie. Deze is gegenereerd met behulp van AI - zie verklaring onderaan dit artikel.
    klokkenluiders23 mrt. 26

    Melding van een misstand blijft riskant: 90% klokkenluiders ervaart negatieve gevolgen

    Steeds meer werknemers melden misstanden, maar de prijs is hoog: 9 op de 10 ervaart benadeling door hun werkgever. Dat blijkt uit het Jaarverslag 2025 van het Huis voor Klokkenluiders, dat pleit voor strenger toezicht en handhaving om melders beter te beschermen.

  • Beeld: Shutterstock
    column19 mrt. 26

    Column Niko Manshanden: de or en de afbraak van het maatschappelijke vangnet

    D66, VVD en CDA presenteerden eind januari hun regeerakkoord voor 2026-2030. Onder de titel 'Aan de slag, bouwen aan een beter Nederland' wordt het er voor loonafhankelijken, en dat zijn de meesten van ons, niet beter op. Zeker niet als je je baan kwijtraakt en afhankelijk wordt van de sociale zekerheid.

  • Beeld: Shutterstock
    Ambtelijke Zaken6 mrt. 26

    Liza Arends: 'De ambtelijk secretaris is écht het oliemannetje van de or'

    Het vak van ambtelijk secretaris verandert ingrijpend. Minder notuleren, meer procesregie en advisering. Liza Arends van OR-ondersteuning vertelt wat dat betekent voor ondernemingsraden, bestuurders en de toekomst van medezeggenschap.

  • Medezeggenschap in verschillende sectoren2 mrt. 26

    Zo werkt medezeggenschap in het wegtransport: de or is geen theekransje  

    In 2026 staat de logistieke sector, en vooral het wegtransport, onder zware druk door een samenloop van personele uitdagingen. Bij transportbedrijf Simon Loos neemt de or zijn taak dan ook uiterst serieus.

Mijn artikeloverzicht

Onderwerpen aanpassen

Mijn artikeloverzicht kan alleen gebruikt worden als je bent ingelogd.

Inloggen

of maak een account aan

Eerder verschenen

  1. ‘Snel komen met nationaal herstelplan’
  2. Eenzijdige wijziging arbeidsvoorwaarden? Or, let op!
  3. Checklist voor communicatie met de achterban
  4. Medezeggenschap tijdens een lockdown: hoe gaat dat?
  5. Or en cliëntenraad: hoe versterken die elkaar?
  6. Frontbericht van de cao-loopgraven
  7. OR magazine - nummer 3 - april 2021
  8. L1: Iedereen wil een oplossing
  9. Gelijkwaardigheid in de medezeggenschap?
  10. Pensioenfonds mag collectieve waardeoverdracht doorvoeren
  1. Een conflict? Zorg dat het niet uit de hand loopt!
  2. Thuiswerkers steeds vaker bespioneerd
  3. ‘Teveel onnodige besmettingen op het werk’
  4. “We willen graag een or”
  5. Deeltijders KLM verzetten zich tegen 5 gebroken werkdagen
  6. Kan een or ook agile werken?
  7. Sociale partners zijn bezorgd over politieke impasse
  8. ‘How can I help?’
  9. Wat kost het pensioen?
  10. Leaseauto geen verworven arbeidsvoorwaarde

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!

✓ Ruim 13.750 OR-leden gingen je voor

  • Collecties
  • Nieuwsbrieven
  • Digitaal magazine
  • Over Ornet
  • Klantenservice
  • Contact
  • ORnet Academy
  • Adverteren

Snel naar

  • Vragenservice
  • Nieuws
  • Voorbeelddocumenten
  • Vraag & Antwoord
  • Jurisprudentie

WOR

  • Adviesrecht
  • Faciliteiten ondernemingsraad
  • Initiatiefrecht en informatierecht
  • Instemmingsrecht
  • Taken en bevoegdheden
  • Wettekst en toelichting
  • 75 jaar Wor
  • Works Councils Act (ENG)

OR-werkwijze

  • Communicatie
  • Conflicten
  • Houding en opstelling
  • Overlegvergadering
  • Samenstelling en verkiezingen

Arbo

  • Arbobeleid
  • Ondernemingsbeleid
  • Personeelsbeleid

ORnet is onderdeel van VMN media. Lees in ons manifest waar VMN media voor staat. Op gebruik van deze site zijn de volgende regelingen van toepassing: Algemene Voorwaarden en Privacy en Cookie beleid | Privacy instellingen