ENTRA
  • Lees 1 maand gratis
  • Inloggen
  • Energie & Water
  • Industrie
  • Gebouwde omgeving
  • Mobiliteit
  • Agrifood
  • Focus
  • Alle onderwerpen
    • Afname
    • Beleid
    • Data
    • Distributie
    • Financieel
    • Opslag
    • Productie
Hoe kan één hack leiden tot een black-out van onze energievoorziening?

Hoe kan één hack leiden tot een black-out van onze energievoorziening?

18 dec. 2025Laatste update: 22 dec. 2025

Het Nederlandse energiesysteem is in korte tijd sterk veranderd. Waar opwek en sturing vroeger vooral centraal waren georganiseerd, bestaat het systeem nu uit miljoenen decentrale, digitaal verbonden apparaten. Zonnepanelen, omvormers, laadpalen, warmtepompen en thuisbatterijen wisselen continu data uit via cloudplatforms. Dat maakt het systeem kwetsbaar voor hacks. "We moeten er rekening mee houden dat het mis kan gaan", zegt cybersecurity-expert Harm van den Brink.

Een blackout van de energievoorziening is niet denkbeeldig, gezien het recente voorval in Spanje en verder terug ook de blackouts in Oekraïne. Met een goede gerichte hack zijn miljoenen omvormers te kapen, die samen het systeem zodanig uit balans kunnen brengen, dat het hele systeem klapt, zegt Van den Brink.

Luister hier de podcastaflevering:

In deze nieuwe aflevering van de podcast ENTRA Focus staat cybersecurity centraal. Hoofdredacteur Tijdo van der Zee gaat in gesprek met Harm van den Brink, cybersecurityexpert in het energiedomein en betrokken bij het opsporen van kwetsbaarheden in digitale systemen. Samen bespreken zij waar de zwakke plekken zitten in het decentrale energiesysteem en welke risico’s daarbij horen.

Aan bod komt onder meer de afhankelijkheid van cloudplatforms van fabrikanten, de beperkte eisen die vaak worden gesteld bij de aanschaf van apparatuur voor thuisgebruik en de mogelijke impact als grote aantallen apparaten gelijktijdig worden aangestuurd. Ook de Cyber Resilience Act en de Radio Equipment Directive worden besproken, als beleidsteksten die kunnen sturen op cyberveiligheid.

Luister alle afleveringen van ENTRA Focus in je favoriete podcastapp.

Lees meer over

Aanbevolen door de redactie

  • De PS20-zonnetoren in Sanlucar la Mayor in Spanje. De grootste commerciële zonnetoren in de wereld die stroom produceert via de schone, betrouwbare en duurzame thermo-elektrische kracht van de zon. Foto: Hollandse Hoogte/Flip Franssen.
    Focus16 dec. 25

    Bedrijven nauwelijks voorbereid bij uitval voorzieningen

    Het Nederlandse bedrijfsleven is onvoldoende weerbaar als essentiële voorzieningen uitvallen, zoals stroom, telecom of andere ICT-diensten. Eén op de vijf bedrijven heeft hiervoor geen maatregelen getroffen, zo blijkt uit de Nederlandse Innovatie Monitor 2025. 'Wat als'- scenario's ontbreken vaak. Hoe wegen bedrijven de risico's af bij de keuze om wel of niet te investeren?

  • Hack the Power Grid is een 'hack-evenement' gericht op de 'cybersecurity' van het elektriciteitsnet en energiemanagementsystemen. Foto: Robèrt Kroonen.
    cybersecurity15 dec. 25

    'Ieder huis een eigen noodmodus voor energie'

    Dat het Europese energienetwerk met elkaar is verbonden, maakt het net flexibel, duurzaam, schaalbaar en efficiënt, maar ook kwetsbaar. Hoe kunnen we ons Europese energiesysteem beter beschermen tegen steeds slimmere cyberaanvallen? Het goede nieuws: we kunnen ons er tegen verdedigen. In dat geval is het wel goed waarschuwingen niet in de wind te slaan, zo vertelt Chris van 't Hof, directeur van DIVD.

  • SURF Science Park in Amsterdam. Foto: ANP/Hollandse Hoogte/Jean-Pierre Jans.
    digitalisering15 dec. 25

    Actieagenda voor een digitaal en weerbaar elektriciteitssysteem

    Digitalisering kreeg al langer aandacht in het energietransitiebeleid, maar de gezamenlijke aanpak ontbrak. Met de Actieagenda Digitalisering Energiesysteem (ADE) brengen het ministerie van Klimaat en Groene Groei en TNO daar verandering in. In samenwerking met meer dan zeventig organisaties schetsen zij hoe digitale oplossingen kunnen zorgen voor meer flexibiliteit, een betere benutting van het net en een weerbaar elektriciteitssysteem.

Lees meer over dit onderwerp

  • Innovahub is een lokale energiecentrale in Stad aan ’t Haringvliet. Foto's: Hylife
    Waterstof24 apr. 26

    Waterstof in gebouwde omgeving nog niet marktrijp 

    Waterstof lijkt veelbelovend voor duurzame energievoorziening in woonwijken. Maar in de praktijk is het nog niet rijp voor grootschalige toepassing. De technologie is kostbaar, complex en lastig in te passen binnen bestaande regelgeving. De echte winst zit voorlopig in elektrificatie en slimme energiesystemen, blijkt uit een proef van Hylife in Stad aan 't Haringvliet. Toch verwacht het bedrijf op de lange termijn nog wel kansen.

  • Productie in de fabriek in Pisa. Foto: Enapter
    wet- en regelgeving22 apr. 26

    Elektrolysers: 'Europa kán ze zelf maken, maar alleen met gerichte stimulansen'

    De Europese Unie wil duurzame energietechnologie zoveel mogelijk zélf produceren, om zo de afhankelijkheid van andere landen te verminderen. In de waterstofsector komen veel componenten voor elektrolysers, met name kostbare materialen, nog uit China. Dat kan anders, maar dan moet het stimuleringsbeleid veranderen, meent Ivan Gruber, CTO van elekrolyser-fabrikant Enapter.

  • Waterstoftrucks bij een waterstofevent in Utrecht. Foto: HyMobility
    Waterstof22 apr. 26

    Waterstof op Lage Weide kan net ontlasten en zwaar transport verduurzamen

    Er zijn momenten waarop je een stapje vooruit zet op het asfalt, letterlijk en figuurlijk. Voor mij was dat bij een rij waterstoftrucks voor het Utrechtse provinciehuis op 13 maart: meer dan twaalf stuks, uit meerdere landen en van verschillende fabrikanten. Op Lage Weide gaan we hierin mee en werken we aan een lokaal waterstofecosysteem

  • MAASVLAKTE - Bouw van de Holland Hydrogen 1 centrale van Shell. Met een electrolyzer wordt waterstof gemaakt voor gebruik in de fabrieken op Pernis. ANDRE MULLER / ANP
    Duurzaam produceren22 apr. 26

    Waterstof is in Nederland bijna altijd grondstof

    Nederland is een grote Europese waterstofspeler. Zowel met consumptie als met productie staan we op de tweede plaats in Europa, niet ver achter Duitsland. Ook interessant: we produceren in Nederland ongeveer net zoveel als dat we consumeren, al komt er vanuit België een bescheiden importstroom onze kant op. Waterstof in Nederland speelt nauwelijks een rol als energiedrager in het energiesysteem. Het kleinste molecuul is hier namelijk bijna altijd grondstof in de industrie.

  • Windturbines in Flevoland. Foto: Tijdo van der Zee.
    cybersecurity13 jan. 26

    AI verbetert de detectie van cyberaanvallen op windturbines 

    De complexiteit van en het aantal cyberaanvallen op kritieke energie-infrastructuur neemt toe. Welke innovaties en stappen zijn nodig om decentrale energiesystemen digitaal veilig te maken? En is een cyberaanval snel op te sporen? Om deze vragen te beantwoorden, demonstreerde TNO op het 'SWITCH-fieldlab' een realistische live cyberaanval op een van haar eigen windturbines. Shari Finner en Jan Willem Wagenaar, werkzaam bij TNO, delen hun bevindingen en benoemen de belangrijkste aandachtspunten rond cyberweerbaarheid.

  • Omvormers van Victron en GoodWe. Foto: Tijdo van der Zee.
    Wetgeving12 jan. 26

    Zonnesector vergroot eigen invloed op veilige omvormers 

    Gaat Nederland straks vier miljoen slimme meters met onderdelen uit China installeren? Dat lijkt vragen om problemen, juist nu in aanloop naar de Cyber Resilience Act (CRA) duidelijk is geworden hoe kwetsbaar zonnepaneelomvormers uit China voor het elektriciteitsnet kunnen zijn. De branche neemt inmiddels volop maatregelen. "Wij vragen om de hoogste standaarden voor omvormers."

  • Foto slimme elektriciteitsmeter in Enexis-gebied. Foto: Enexis.
    Distributie12 jan. 26

    Tweede Kamer bezorgd over Chinese rol bij nieuwe slimme meters

    De Tweede Kamer heeft het kabinet vragen gesteld over de gunning van het meetgedeelte van de nieuwe slimme elektriciteitsmeter aan het Chinese bedrijf Kaifa Technologies. Kamerleden maken zich zorgen over manipulatie van de meter, waardoor het elektriciteitsnet kan worden ontregeld. Ook zijn ze bezorgd over de omgang met privacygevoelige data. Wat is er precies gegund en waar komt de onrust vandaan?

  • Malaga tijdens de black-out op 28 april.
Foto: Lorenzo Carnero/ZUMA Press Wire/Shutterstock (15275719ab)
    cybersecurity5 jan. 26

    Na de Spaanse black-out is scepsis overgebleven

    We worden voortdurend gewaarschuwd voor totale uitval van vitale voorzieningen. Of dat nu komt door een cyberaanval of door piekbelasting op een overvol stroomnet. Wanneer het dan ook echt gebeurt, zoals dit voorjaar in Spanje, ontstaat er eerst saamhorigheid, gevolgd door diepe politieke verdeeldheid. Auteur Heidy van Beurden woont en werkt in Spanje en beschrijft de psychologische impact van die gebeurtenis.

Mijn artikeloverzicht

Onderwerpen aanpassen

Mijn artikeloverzicht kan alleen gebruikt worden als je bent ingelogd.

Inloggen

of maak een account aan

Eerder verschenen

  1. Europese Commissie presenteert pakket voor een robuust Europees elektriciteitsnet en pleit voor versoepeling stikstofregels
  2. Wrap-up: LDES wordt onmisbaar, maar de precieze invulling kan wachten tot 2026
  3. Tennet: grote hoeveelheid batterijvermogen nodig in elektriciteitsnet
  4. Edmij sluit veertig capaciteitsbeperkende contracten in Enexisgebied
  5. Ammoniak als waterstofdrager steeds concreter in beeld
  6. Nog geen duidelijkheid over SDE++ in 2027: branche slaat alarm
  7. Zoutwater-flowbatterij mikt op marktintroductie in 2028
  8. 'We hebben geen tijd om struikelend naar de oplossing te komen'
  9. Hoe komt langdurige energieopslag van de grond in Nederland?
  1. Engeland stimuleert LDES via de energierekening van de consument
  2. Plan Lievense krijgt moderne twist met Delta21
  3. De herontdekking van perslucht als energiebuffer
  4. Energy Storage NL: 'Energieopslag stevig verankeren in beleid'
  5. Data-analyse bij complexe keuzes langetermijnopslag
  6. Joost Greunsven (Tennet): 'LDES is CO2-vrije aanvulling op gasopslagen'
  7. Logistiek groeit uit tot grootste bron van flex op bedrijventerreinen
  8. Europese elektriciteitsmarkt stapt over op kwartierprijzen

Altijd scherp op de energietransitie

Meld je aan voor de ENTRA nieuwsbrief en krijg slimme inzichten, praktische tips en verrassende expertviews rechtstreeks in je inbox.

✓ We houden het kort, relevant en waardevol. Geen spam, beloofd.

  • Nieuwsbrief
  • Over ENTRA
  • Klantenservice
  • Contact

Branches

  • Energie & Water
  • Industrie
  • Gebouwde omgeving
  • Mobiliteit
  • Agrifood

Onderwerpen

  • Distributie & Opslag
  • Financieel
  • Netcongestie
  • Opwek
  • Wet & Regelgeving

Lees ook op onze andere titels:

  • Cobouw.nl
  • Logistiek.nl
  • Vastgoedmarkt.nl
  • Cmweb.nl
  • Installatiejournaal.nl
  • Bouwmachines.nl

ENTRA is onderdeel van VMN media. Lees in ons manifest waar VMN media voor staat. Op gebruik van deze site zijn de volgende regelingen van toepassing: Algemene Voorwaarden en Privacy en Cookie beleid | Privacy instellingen