Business controller

Wil je als businesscontroller blijven meedraaien in deze complexe en dynamische wereld, dan moet je meebewegen. "De oude methoden werken niet meer in de nieuwe wereld," zegt Martin van Staveren van risicobureau VSRM en kerndocent Master Risicomanagement aan de Universiteit Twente. "Het gaat om het goed omgaan met risico's en ze juist niet constant willen beheersen. Het verschil tussen risicogestuurd werken en het klassieke risicomanagement."

Hoe geef je duurzaamheidsbeleid vorm voor de lange termijn, terwijl je op de korte termijn moet zorgen voor extra bedden in de opvang? Het is een van de uitdagingen voor het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers.

De digitale revolutie kondigde zich aan met startups als eBay en Amazon. Zij bleken de voorlopers. De gevolgen van de vierde industriële golf werken inmiddels door in vrijwel alle organisaties. Volgens prof. dr. Bob de Wit moet de businesscontroller veel meer een strategisch partner worden. 'Je kan wel agile willen zijn, maar als de controller dat niet kan ondersteunen kom je nergens.'

Veel organisaties pakken agile werken op. Hierdoor verschuift de besturing, want agile werken vraagt echt om veranderingen in de governance. Agile werken gaat namelijk op een fundamenteel andere manier om met tijd, geld en scope. Dit heeft impact op jaarplannen, budgettering en contracten met leveranciers. Wat betekent dit voor de business controller?

Wendbaarheid, innovatie- en daadkracht vormen kerncompetenties voor toekomstbestendige en impactvol opererende organisaties. Deze competenties drijven op de pijlers waarop iedere organisatie opereert: leiderschap, strategievorming, organisatie-inrichting, en bedrijfsvoering. Dit artikel gaat nader in op de rol van de controller binnen een toekomstbestendige organisatie en de impact daarvan op de ontwikkeling van de controlfunctie.

Business controllers zijn, net als financial controllers, experts op het gebied van cijfers. Toch verschillen hun werkvelden. Business controllers werken niet aan maar mu00e9t de cijfers. Ze zien de cijfers van de financial controller en accountant binnenkomen en gebruiken die cijfers om bedrijfsprocessen beter, efficiu00ebnter en/of winstgevender te maken. Business controllers zoeken naar verbetermogelijkheden zoals meer winst, betere kwaliteit, hogere klanttevredenheid en minder risico's voor het bedrijf.

Sinds 2017 geeft professor dr. Jan Jonker college aan controllers van 'heel divers pluimage' in de collegereeks Controller als Business Partner, georganiseerd door cm: en Nyenrode. Als hoogleraar Duurzaam Ondernemen is de controller een nieuwe doelgroep voor hem. 'Controllers zijn heel betrokken. Ze willen wel,' valt hem op. 'Maar als je gaat praten over de buitenwereld - hoe ziet de toekomst eruit, wat zijn de grote trends - dan slaat de verwarring toe. Dat valt me altijd weer op.'

Onzekerheid is onvermijdelijk in de complexiteit en dynamiek van vrijwel elke organisatie. Vermomd als risico loopt het de businessdoelen vaak flink in de weg. Wat te doen? Vele voorbeelden maken inmiddels helder: louter klassiek risicomanagement voldoet niet meer. Risico-expert Martin van Staveren: 'Juist de controller kan een belangrijke rol spelen.'

Steve Jobs. Martin Luther King. Batman. Max Verstappen. Voorbeelden van helden. Een business controller kan ook een held zijn. Een voorwaarde daarvoor is unieke prestaties leveren, duurzaam winnen. Een enkele winst is niet genoeg. 'Succes is pas waardevol als we het kunnen herhalen. Dat geldt ook voor de business controller.'

Veel organisaties pakken agile werken op. Hierdoor verschuift de besturing, want agile werken vraagt echt om veranderingen in de governance. Agile werken gaat namelijk op een fundamenteel andere manier om met tijd, geld en scope. Dit heeft impact op jaarplannen, budgettering en contracten met leveranciers. Wat betekent dit voor de business controller?