De energie-intensieve industrie klaagt steen en been over de hoge energiekosten in ons land. Na jarenlang de poot stijf gehouden te hebben, lijkt de Nederlandse overheid met het eind april gepresenteerde 'Pakket voor Groene Groei' overstag te zijn gegaan. Hoe zijn de energiekosten op de energiefactuur eigenlijk opgebouwd en aan welke knoppen kun je draaien?
In Wolfheze wekken acht woningen hun eigen zonne-energie op en zetten die om in waterstof. Die waterstof wordt opgeslagen in tanks en later, via een brandstofcel, weer omgezet in elektriciteit en warmte. Zo ontstaat een seizoensbuffer: energie van de zomer is beschikbaar in de winter. Een slimme sturing bepaalt of de zonne-energie direct naar een batterij gaat voor kortetermijngebruik, of naar een elektrolyser die waterstof produceert voor de lange termijn.
De industrie in de Rotterdamse haven kraakt onder de hoge energieprijzen. Chemiebedrijven als LyondellBasell, Tronox en Indorama sluiten hun deuren, terwijl Gunvor en Westlake hun productie terugschroeven. In de eerste aflevering van de nieuwe podcastserie ENTRA Focus staat deze nijpende situatie centraal.
Op een dinsdagavond in maart, kwart over zeven, ergens in de gemeente West Maas en Waal, draai ik het erf op van een fruitteler. Om half acht komt de lokale Kenniskring Fruitbewaring samen. In de kantine plaatsen we de beamer en maken we verbinding met het wifi-netwerk. Als alles klaarstaat zijn de vijftien ondernemers aangeschoven.
Het Eindhovense TIBO Energy heeft 6 miljoen euro opgehaald in een investeringsronde om zijn AI-gedreven digital twin-netcongestie-software verder te ontwikkelen en op te schalen. Deze technologie kan volgens het bedrijf een oplossing zijn voor netcongestie. Daarnaast wordt het geld gebruikt voor commerciële uitbreiding naar België en Duitsland en teamgroei. Sinds de lancering in juni 2024 is TIBO Energy op 30 bedrijfslocaties actief en dat aantal groeit snel.
Warmtebedrijf Ennatuurlijk verduurzaamt haar grootste warmtenet - dat van Midden- en West-Brabant - met de inzet van twee e-boilers, een warmtepompcentrale met aquathermie als bron, en een warmtebuffer. Levering van warmte uit de Amercentrale stopt in 2027.
Een jaar geleden waren we hoopvol. Samen met partijen als Eneco, EBN, GAIA Energy, de gemeente en lokale energiecoöperaties verkenden we de kansen voor geothermie. Duurzame warmte uit de diepe ondergrond leek dé oplossing: constant beschikbaar, vrijwel CO₂-vrij en perfect voor het verwarmen van gebouwen en processen. Maar zoals vaker in de energietransitie bleek ook hier: de praktijk is weerbarstig.
Onderzoeker Kjell-Erik Bugge heeft in zijn werkzame leven heel veel energiehubs voorbij zien komen. Vanuit de Hogeschool Saxion en zijn eigen adviesbureau bestudeerde en adviseerde hij verschillende collectieve projecten op bedrijventerreinen. Een sleutel tot succes daarbij is 'organiserend vermogen'. "Sommige mensen zijn daar heel goed in."
Is de energie te duur? Die vraag stelden we de afgelopen maand in onze eerste Focus, en probeerden we te beantwoorden in een tiental artikelen, expert views en in onze podcast ENTRA Focus.
Als netcongestie ons tot samenwerken dwingt, hoe kweek je dan onderling vertrouwen? Die vraag stond de afgelopen periode centraal bij ENTRA Focus. De hypothese was dat dit allesbehalve vanzelf gaat. Want wie gaat delen, kijkt al snel of zijn stukje taart niet kleiner wordt dan dat van een ander. We verzamelden verschillende praktijkverhalen waarin samenwerking wél tot stand kwam. Daarbij viel op dat het vaak ging om projecten die geslaagd zijn, of in ieder geval goed op weg zijn. Die verhalen zijn waardevol, maar bieden nog geen volledig beeld.
Elektrificatie speelt een belangrijke rol in de energietransitie. Daarbij gaat veel aandacht uit naar de warmtepomp, maar vooral de elektrische boiler blijkt populair bij bedrijven die subsidie aanvragen. Dan hebben we het niet over de boilers in het keukenkastje, maar over reuzenboilers die warmte kunnen leveren aan de industrie. Volgens Bert den Ouden, consultant bij adviesbureau Berenschot, is het vooral de lage aanschafprijs die bedrijven over de streep trekt.
Aardappelverwerkend bedrijf Avebe installeerde de afgelopen jaren drie e-boilers, waarmee het hoopte de CO2-uitstoot flink te verminderen. Hoe pakte dat uit? Erik Koops, director Energy bij Avebe: "Op dit moment zitten we ver af van onze reductiedoelstelling."
Energiebedrijf bp heeft zijn Nederlandse tank- en laadstations en bijbehorende voorzieningen verkocht aan het Nederlandse Catom. Het gaat om 300 tankstations, 15 operationele bp pulse-laadpleinen, acht laadhubs in ontwikkeling en de bijbehorende activiteiten, zoals laadpassen. De verkoop maakt deel uit van bp's wereldwijde desinvesteringsprogramma ter waarde van 20 miljard dollar. De afronding van de verkoop wordt eind 2025 verwacht, onder voorbehoud van goedkeuring door de toezichthouders.
Supermarktketen Albert Heijn heeft in zijn duurzaamheidsverslag over 2024 voor het eerst openbaar gemaakt welk aandeel methaan heeft in de totale uitstoot van broeikasgassen. Methaan blijkt circa 14% uit te maken van de zogeheten scope 3-emissies, de uitstoot in de toeleveringsketen. Inzichtelijk maken van deze methaanemissies is verplicht volgens de nieuwe Europese CSRD-richtlijn.
De leveringszekerheid van elektriciteit na 2030 staat onder druk. Moet Nederland de deur openzetten voor een capaciteitsmechanisme, zoals Duitsland en België al deden? De energieproducenten zijn vóór, de energieverbruikers tegen en hoogspanningsnetbeheerder TenneT maant vooral tot snelheid en echte keuzes. Een overzicht van het debat, de alternatieven en de Europese context.
Netbewuste nieuwbouw zou een deel van de problemen rondom netcongestie kunnen oplossen, denkt netwerkbedrijf Alliander. In zo'n collectief energiesysteem staat 'delen' centraal en is er geen plaats meer voor ongelimiteerd energie consumeren. Dat vergt óók een mentale omschakeling. Dat zegt Maartje Brans, directeur innovatie bij Alliander, in de tweede aflevering van onze podcast ENTRA Focus.
Laadinfrastructuurbedrijf Milence heeft zijn tweede grote laadhub voor elektrische vrachtwagens geopend in Nederland. Met de opening van het laadplein in Zwolle is nu voor het eerst Megawatt Charging System (MCS) beschikbaar voor openbaar laden.
Dit jaar raakt de nationale CO₂-heffing het bedrijfsleven harder dan ooit. Daardoor klinkt er steeds meer kritiek op de regeling, die nu internationaal een ongelijk speelveld creëert voor de Nederlandse industrie. Waarom is de prijs dit jaar eigenlijk zo hoog?
Om netcongestie aan te pakken, daagden Alliander, Enexis en Stedin de markt uit met een bijzondere prijsvraag annex aanbesteding: wie bedenkt een slimme, snelle én makkelijke manier om middenspanningsstations sneller aan te sluiten? Het leverde een stroom aan innovaties, samenwerkingen en frisse ideeën op. "We hebben de markt keihard nodig", zegt Maartje Brans, directeur innovatie bij Alliander, namens de drie netbeheerders.
Minister Mona Keijzer maakt zich klaar voor nieuwe Europese regels die gaan over het verduurzamen van de gebouwde omgeving. Ze belooft voor de zomer te laten weten hoe de nationale uitwerking van de verschillende verplichtingen eruit gaat zien en wanneer er wat wordt geregeld. Telt de energierekening straks mee als bewijslast?